“Sen bilirsin.” Bazen gerçekten karşındaki kişinin tercihine bıraktığın için yazarsın. Bazen de kırıldığında. Aynı iki kelime, konuşmanın akışına göre bambaşka duyulabilir. Sen rahat bir cevap verdiğini düşünürken arkadaşın ona kızdığını sanabilir. Birkaç mesaj sonra da asıl konu unutulur, kim ne demek istediğini anlatmaya çalışır.
Sohbette yanlış anlaşılmak, yalnızca yanlış kelime seçmekten kaynaklanmaz. Daha önce konuşulanlar, eksik bırakılan bir ayrıntı ve mesajı okuyan kişinin o anki beklentisi de devreye girebilir. Yazılı iletişimde ses tonunuzu ve yüz ifadenizi aynı anda paylaşmadığınız için bazı boşluklar oluşur. Bu boşlukları biraz daha açık anlatımla azaltabilirsiniz. Her mesajı uzun bir açıklamaya dönüştürmeden de bunu yapmak mümkün.
“Tamam”, “olur” veya “bakalım” günlük mesajlaşmanın doğal parçaları. Hepsini sorunlu ilan etmeye gerek yok. Fakat önemli bir planı konuşurken bu kelimeler neye onay verdiğini tam anlatmayabilir. Arkadaşın “Olur” cevabını kesin katılım olarak okurken sen yalnızca fikrin güzel olduğunu söylemiş olabilirsin.
Mesajına tek bir ayrıntı eklemek fark yaratır. “Olur, cumartesi öğleden sonra uygunum” dediğinde hem isteğini hem zamanını belirtirsin. Henüz karar vermediysen “Fikir güzel, iş programımı öğrenince haber vereyim” diyebilirsin. Böylece karşındaki kişi, senin aklında açık olan ama mesaja yazmadığın kısmı tahmin etmek zorunda kalmaz.
Yakın arkadaşınla yıllardır kullandığın bir espri, yeni tanıştığın birine sert gelebilir. Aranızdaki geçmişi bilmeyen kişi, şakanın nerede başlayıp nerede bittiğini hemen anlayamayabilir. Sohbet odaları içinde aynı anda pek çok insan konuşurken bu fark daha görünür hâle gelebilir.
Biri esprinden rahatsız olduğunu söylediğinde hemen “Şakadan anlamıyorsun” diye cevap verme. Niyetini anlatabilir ve hangi kısmın yanlış duyulduğunu sorabilirsin. “Takılmak istemiştim ama böyle duyulacağını düşünmedim” demek, konuşmayı savunma yarışına çevirmeden açıklama yapmana yardımcı olur. Sonrasında aynı şakayı sürdürmemek de söylediklerini davranışınla destekler.
Gülen bir yüz bazen tonu yumuşatabilir, fakat kırıcı bir cümleyi herkes için zararsız hâle getirmez. Aynı emoji de farklı kişilerce farklı yorumlanabilir. Bu yüzden asıl anlamı yalnızca simgeye bırakmak yerine cümlenin kendisini anlaşılır kurmayı dene. Söylemek istediğin şey nettir; emoji ona eşlik edebilir.
Mesaj sana sert geldiyse “Bunu ciddi mi söyledin, şaka mı yaptın?” diye sorabilirsin. Daha yumuşak bir seçenek de “Ben bu cümleyi biraz farklı anladım, neyi kastettin?” demektir. Böylece kendi yorumunu kesin bilgi kabul etmeden karşındaki kişiye açıklama alanı bırakırsın.
Açıklama, ilk düşündüğünden farklı olabilir. Yeni bilgiyi dinlemeden aynı suçlamayı tekrarlarsan yanlış anlamayı çözmek zorlaşır. Bununla birlikte her açıklamayı kabul etmek zorunda değilsin. Söylenenle devam eden davranışın uyuşup uyuşmadığına da bakabilirsin.
Arkadaşın önce hafta sonu planını, ardından dinlediği şarkıyı, sonra da işte yaşadığı bir olayı anlatmış olabilir. Sen yalnızca “Çok iyiymiş” yazdığında hangi mesajı kastettiğin belirsiz kalır. Güzel bir şarkıya verdiğin tepki, zor geçen bir gün hakkında söylenmiş gibi görünebilir.
Platformda ilgili mesaja yanıt verme seçeneği varsa kullanabilirsin. Yoksa “Gönderdiğin şarkıyı sevdim” gibi kısa bir açıklama yeterlidir. Mobil sohbet sırasında mesajlar peş peşe gelirken önceki konunun hâlâ konuşulduğunu varsaymamak işe yarar. Karşındaki kişi konuşmayı seninle aynı sırada ve aynı dikkatle takip etmiyor olabilir.
“Ben öyle demek istemedim” bazen gerekli bir açıklamadır. Ama tek başına kaldığında, karşındaki kişinin neden rahatsız olduğunu konuşmaya alan bırakmayabilir. Senin niyetinle mesajın nasıl anlaşıldığı farklı olabilir. İkisini aynı anda ele almak mümkündür.
Örneğin bir arkadaşının planına “Yine mi aynı yer?” yazdığını düşün. Sen yeni bir mekân denemek istemiş olabilirsin; o ise tercihini küçümsediğini düşünebilir. “Seçimini kötülemek istemedim, bu kez başka bir yer denemek istiyordum. Kısa yazınca sert olmuş” diyebilirsin. Böyle bir cevap hem düşünceni korur hem de anlatımındaki eksikliği kabul eder.
Bir mesaj yüzünden başlayan konuşmada “Sen zaten hep böylesin” dediğinde konu tek olaydan kişinin bütün karakterine taşınır. Ardından eski tartışmalar açılabilir ve ilk sorunu konuşmak güçleşebilir. O an seni neyin rahatsız ettiğini tarif etmek daha anlaşılır bir yol sunar.
“Planı iptal ettiğini son anda öğrenince zorlandım” cümlesi somut bir durumu anlatır. “Bana hiç saygın yok” ise karşındaki kişinin niyetine dair geniş bir hüküm verir. Arkadaşlık içinde bir davranışı eleştirebilir, beklentini söyleyebilir ve bir değişiklik isteyebilirsin. Bunları yapmak için karşındaki insanı bütünüyle tanımlayan bir etiket kullanman gerekmez.
Aynı cümleyi farklı biçimlerde yazıp durduğunuzu fark edebilirsin. Her yeni mesaj bir öncekine cevap yetiştirme çabasına dönüşüyorsa biraz durmak iyi gelebilir. “Şu an birbirimizi anlamakta zorlanıyoruz, sakinleşince devam edelim” demek, konuşmayı tamamen bitirmek değildir.
İkiniz de istiyorsanız ve kullandığınız ortam destekliyorsa sesli konuşmayı da düşünebilirsiniz. Ses tonu, anlatmak istediğiniz bazı ayrıntıları daha rahat paylaşmanıza yardımcı olabilir. Yine de kimseyi mikrofon açmaya veya görüntülü görüşmeye zorlamayın. Yazılı devam etmek isteyen biriyle daha kısa, tek konuya odaklanan mesajlar üzerinden de anlaşabilirsiniz.
Bazen mesajın gayet açık anlaşılmıştır; yalnızca farklı düşünüyorsunuzdur. Sen kalabalık bir buluşma isterken arkadaşın sakin bir görüşmeyi tercih edebilir. Bunu iletişim hatası gibi çözmeye çalışmak yerine iki ayrı tercihin bulunduğunu kabul edebilirsiniz. Açıklamak ile ikna etmek aynı amaç değildir.
Benzer biçimde, sınırını birkaç kez açıkça söylediğin hâlde davranış sürüyorsa mesele yalnızca kelime seçimi olmayabilir. Daha iyi bir cümle bulursan her şeyin düzeleceğini düşünerek bütün sorumluluğu üstlenme. Saygılı iletişim için iki tarafın da dinlemeye ve kendi davranışını değerlendirmeye istekli olması gerekir.
Yanlış anlaşılmayı çözdüğünüzde ortaklaştığınız kısmı kısaca söyleyebilirsiniz. “O zaman cuma yeniden haberleşiyoruz, bugün plan kesinleşmedi” gibi bir cümle yeterlidir. Böylece aynı konuşmadan farklı kararlarla ayrılma ihtimali azalır. Her ayrıntıyı yeniden tartışmaya açmadan, bundan sonra ne yapacağınızı bilirsiniz.
BahaLe.Net'te yeni insanlarla tanışırken veya uzun süredir konuştuğun arkadaşınla yazışırken kusursuz cümleler kurman gerekmiyor. Biraz bağlam eklemek, anlamadığını sormak ve gerektiğinde kendi mesajını düzeltmek güzel bir başlangıçtır. Cevap gecikmelerine de sık sık anlam yüklüyorsan çevrim içi görünüyor ama cevap vermiyor yazısına göz atabilirsin. Bazen muhabbete yeniden rahatça devam etmek için gereken şey, kısa bir açıklama ve gerçekten dinlenen bir cevaptır.
Sohbet rehberleri
Sesli sohbet odalarında bir selamın nasıl muhabbete dönüştüğünü keşfet. Dinleyerek katıl, kendi temponu bul ve yeni insanlarla samimi konuşmanın tadını çıkar.
Sohbet rehberleri
Bir profil hakkında şüphe duyduğunda tek bir fotoğrafa dayanma; tutarlılık, talepler ve doğrulamanın sınırlarını değerlendir.
Sohbet rehberleri
Sesli sohbet odalarında bir selamın nasıl muhabbete dönüştüğünü keşfet. Dinleyerek katıl, kendi temponu bul ve yeni insanlarla samimi konuşmanın tadını çıkar.
Sohbet rehberleri
İletişimi durdurmakla bir davranışı platforma bildirmek arasındaki farkı öğren; ihtiyacına uygun işlemi seç.
